Trồng rừng và quản lý rừng phòng hộ ven biển (Lượt xem: 3002)

Trang chủ >> TIN TỨC >> Nông nghiệp - Nông thôn >> Khuyến Nông - Khuyến Ngư

Cập nhật: 09/10/2017

Theo Chi cục Kiểm lâm Sóc Trăng, năm 2017, công tác trồng và bảo vệ rừng phòng hộ ven biển gặp nhiều khó khăn, dưới áp lực của biến đổi khí hậu gây mưa bão sạt lở nhiều, nguồn kinh phí phân bổ chậm…đã làm công tác này bị chậm tiến độ. Tuy nhiên, trồng mới và bảo vệ những cánh rừng phòng hộ ven biển là nhiệm vụ mang tầm Quốc gia, nên cần nhiều giải pháp đồng bộ hơn để thực hiện.

Trồng rừng và quản lý rừng phòng hộ ven biển
Đội đồng quản lý rừng ngập mặn thực hiện công tác kiểm tra rừng.

      Rừng ngập mặn có vai trò quan trọng như bảo vệ môi trường, duy trì tính ổn định và độ màu mỡ của đất, hạn chế lũ lụt, hạn hán, ngăn chặn xói mòn đất, làm giảm nhẹ sức tàn phá khốc liệt của thiên tai, bảo tồn nguồn nước và làm giảm mức ô nhiễm không khí... Tỉnh Sóc Trăng có trên 72km bờ biển, có bãi bồi rộng, rừng phòng hộ biển trải dài trên 50 km. Tổng cộng khoảng 5.600 ha rừng ngập mặn (RNM) trên tổng số hơn 9.300 ha rừng của tỉnh, thuộc địa bàn huyện Cù Lao Dung, Trần Đề và thị xã Vĩnh Châu.

Trong đất rừng ngập mặn, rừng phòng hộ chủ yếu là rừng tràm tập trung nhiều ở Cù Lao Dung và Trần Đề; rừng đước, rừng mắm ở thị xã Vĩnh Châu. Với sự phân bố cây rừng như vậy, cho thấy hệ sinh thái (HST) RNM trong vùng ven biển rất phong phú về chủng loại thực vật và động vật. Đây là nơi có sản lượng sinh khối động thực vật lớn, nơi sinh đẻ, nuôi dưỡng và cung cấp thức ăn quan trọng cho các loài cua, cá, tôm biển và nhiều loại khác có giá trị kinh tế lớn; bồi đắp đất đai, bảo vệ vùng ven biển; tạo ra nơi cư trú cho nhiều loại động vật hoang dã. Hằng năm, lượng phù sa lớn do sông Hậu mang lại được bồi lắng ở cửa sông và trong các dải RNM ven biển, bãi biển, nên diện tích vùng này ngày càng được mở rộng ra biển. Những năm gần đây, dưới nhiều tác động của tự nhiên và con người, HST vùng ngập mặn đang bị suy giảm nghiêm trọng. Ông Nguyễn Đức Hoàng, Trưởng Phòng Quản lý bảo vệ rừng, Chi cục Kiểm lâm Sóc Trăng cho biết: “Hiện nay 72km bờ biển ở Sóc Trăng đã có dải rừng ven biển, có nơi lấn ra biển trên 1km. Chủ trương của ngành là bãi bồi đến đâu thì trồng rừng đến đó để hình thành các khu sinh thái, khu bảo tồn. Hướng tới đây, Ngành sẽ tham mưu UBND tỉnh lập đề án giao đất, giao rừng cho các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình để có trách nhiệm và giải pháp bảo vệ rừng tốt hơn”.

Công tác trồng rừng ngập mặn ở các bãi bồi ven biển

Theo thời gian, qua quá trình tác động của tự nhiên và khai thác trái phép của con người, các cánh rừng phòng hộ dần bị thu hẹp, thành phần loài và cấu trúc đai rừng ngày càng đơn giản. Một số đai rừng thuần loài, đã qua thời kỳ sinh trưởng sang giai đoạn thoái hóa nên hiệu quả chắn sóng giảm. Ở những bãi bồi mất rừng, tình trạng xói lở do nước, do gió tăng cao, chân đê biển bị đe dọa trực tiếp. Sóc Trăng có trên 93.700 m đê biển, bên trong đê có hàng ngàn hộ dân sinh sống. Đất thuộc RNM có độ mặn cao và không phù hợp cho hầu hết cây trồng, nhưng đất bồi thì rất màu mỡ. Trong mùa mưa và ở những nơi có nước ngọt, người dân khai phá rừng để trồng rẫy khô. RNM ở các vùng cửa sông ven biển thường bị chặt phá để trồng cây nông nghiệp như: hành, dưa hấu, ớt, đậu xanh... Những nơi nào có địa hình thuận lợi, chủ động nguồn nước tưới thì hiệu quả cao hơn.

Một số nơi khác người dân phá rừng để lấy chất đốt, lấy gỗ bán hoặc sử dụng sinh hoạt đã gây hậu quả sinh thái xấu, do làm suy giảm nhanh chóng các diện tích rừng. Thị xã Vĩnh Châu có khoảng 2.840ha rừng, chạy dài 43km qua 7 xã, phường ven biển, chủ yếu là rừng tràm, đước, mắm, là những loại cây có giá trị kinh tế cao. Bên cạnh đó, hệ động vật trong RNM khá phong phú, nên dễ thu hút người dân tới khai thác trái phép. Nhờ sự nỗ lực của các ngành chức năng và ý thức những người dân ngày càng được nâng cao, nên những năm gần đây, diện tích rừng của thị xã tương đối ổn định, nạn đốn phá, lấn chiếm đất rừng, đào bắt sâm đất… đã giảm rất nhiều. Ông Nguyễn Hoàng Vũ, Hạt Trưởng Kiểm lâm thị xã Vĩnh Châu, cho biết: “Việc bảo vệ RNM ven biển phát triển tốt như hiện nay, ngoài trách nhiệm của các ngành chức năng, thì còn có sự đồng tình của người dân sống ven biển là lớn. Do đó, trong việc quản lý rừng cần có sự kết hợp của người dân để nâng cao ý thức và trách nhiệm của cộng đồng trong việc nghiêm cấm khai thác rừng trái phép”.

Nhận thức được vai trò quan trọng của lâm nghiệp đối với việc giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu, tỉnh Sóc Trăng đã xây dựng Kế hoạch hành động giảm thiểu và thích ứng với BĐKH, trong đó chú trọng việc bảo tồn và phát triển bền vững hệ thống rừng tự nhiên; thiết lập và quản lý bền vững hệ thống rừng phòng hộ ven biển, bao gồm cả RNM; xây dựng và triển khai thí điểm các dự án về cơ chế phát triển sạch trong lâm nghiệp; tăng cường các sáng kiến quản lý đất lâm nghiệp bền vững gắn với giảm nghèo. Theo đó, từ năm 2000 đến nay, tỉnh Sóc Trăng thực hiện dự án khôi phục RNM tại phía Nam tại vùng ven biển của bốn tỉnh: Trà Vinh, Sóc Trăng, Bạc Liêu và Cà Mau với hỗ trợ tín dụng của Ngân hàng Thế giới và tài trợ bởi Chính phủ Đan Mạch. Dự án nhằm khôi phục RNM ven biển để cải thiện chức năng dinh dưỡng của RNM và bảo vệ bờ biển.

Mô hình hàng rào chắn sóng bảo vệ rừng mới trồng 

Trong RNM, mắm và bần đắng là hai loài cây tiên phong lấn biển, tiếp đến là đước, tạo thành quần thể hỗn giao với mắm và thay thế dần mắm để tạo nên quần thể đước đơn loài. Đước cũng là loài có giá trị kinh tế cao của rừng ngập mặn, nên thường được chọn là cây để trồng rừng. Do địa hình và điều kiện tự nhiên tác động khác nhau nên ở mỗi nơi, các ngành chức năng có kế hoạch riêng để trồng thêm rừng. Cụ thể ở những nơi bãi bồi từ sông như ở Cù Lao Dung, Trần Đề thì trồng nhóm cây bần, dừa nước, ô rô, giá… sinh trưởng nhanh, dễ tạo thành rừng phòng hộ; bãi bồi từ biển có cấu trúc ổn định thì trồng đước, mắm…; những khu vực bãi bồi có địa hình phức tạp, đất nghèo dinh dưỡng, gió to, sóng lớn, xói lở… thì trồng các loại cây thân gỗ như mắm, đước và trồng phía trong hệ thống giảm chắn sóng bằng hàng rào tre bao quanh. Hàng rào bằng những vật liệu tự nhiên để ngăn bớt lượng sóng đánh vào và giữ được bùn giúp cây phát triển tốt. Hàng rào này sẽ góp phần bảo vệ rừng mới trồng ở giai đoạn từ 1 đến 2 năm đầu. Ông Nguyễn Đức Hoàng, Trưởng Phòng Quản lý Bảo vệ rừng, cho biết: “Qua khảo sát thì ở những nơi thuộc vùng xoáy lở, trồng rừng có hàng bảo vệ ở ngoài đạt kết quả rất cao cả về tỉ lệ sống và khả năng phát triển của cây. Đặc biệt là khi có hàng rào thì góp phần giữ được lượng phù sa, hạn chế được số lượng phương tiện đánh bắt hải sản ven bờ làm hư rừng mới trồng”.

Riêng ở khu vực bãi bồi huyện Cù Lao Dung, hệ sinh thái rừng chủ yếu là bần, quao và các loại cây không có giá trị kinh tế cao, nên việc người dân vào rừng chặt phá ít xảy ra. Tuy vậy, năm 2017, tình hình BĐKH gây nên hiện tượng thời tiết chuyển biến phức tạp hơn nhiều. Một số khu vực RNM ven biển bị thu hẹp diện tích do xói mòn dưới tác động của sóng biển, do cây cối trong rừng bị già cỗi…. Ông Lê Văn Hiệp, Hạt Trưởng Kiểm lâm liên huyện Long Phú – Trần Đề - Cù Lao Dung cho biết: “Do kinh phí hạn hẹp, nên trong 8 tháng năm 2017, chúng tôi chỉ tổ chức trồng mới được 14ha; còn trong công tác bảo vệ rừng thì thành lập được 3 tổ từ sự tham gia của người dân và nhóm đồng quản lý nên công tác bảo vệ rừng rất thuận lợi” . 

Diện tích rừng ngập mặn mới trồng

Hiện nay, huyện Cù Lao Dung đã thành lập 3 Tổ bảo vệ rừng bao gồm 45 hộ dân sống xung quanh rừng. Đối với bà con, bảo vệ rừng chính là bảo vệ sự an toàn của  bản thân và gia đình, nên công tác trồng thêm và bảo vệ rừng được các hộ dân ở đây tự giác và ưu tiên thực hiện. Từ năm 2014 đến 2016, từ nguồn vốn của các dự án BĐKH hơn 30 tỉ đồng, tỉnh đã trồng mới 640 ha, phục hồi 600 ha rừng; đến năm 2019, tỉnh thí điểm trồng mới, phục hồi và bảo vệ rừng ngập mặn nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu tại thị xã Vĩnh Châu, huyện Trần Đề, Cù Lao Dung, với tổng mức đầu tư hơn 66 tỉ đồng. Tính đến nay đã có trên 200km hàng rào tre được dựng nên, bảo vệ hàng ngàn ha rừng mới trồng bên trong. Với tốc độ xói lở bờ biển và mối nguy hại đến đê biển ngày càng cao, tuy phương án hàng rào tre chỉ là giải pháp “mềm” và ngắn hạn, nhưng lại có tác dụng hạn chế áp lực dòng chảy và chiều cao của sóng, bảo vệ những tán rừng mới trồng. Để đến 5 – 10 năm nữa, khi các cây rừng đủ độ bám chắc và sinh trưởng mạnh, Sóc Trăng sẽ tăng dần độ che phủ của rừng và đê biển được bảo vệ ngày càng chắc chắn hơn./.

Ngọc Khuê


QUẢNG CÁO
    Book365
     

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỔNG HỢP - ĐÀI PT & TH SÓC TRĂNG.

Giám đốc: Nguyễn Văn Bốn.

Giấy phép số: 287/GP-TTĐT cấp ngày 22/12/2016.

Địa chỉ: 132 Trần Văn Bảy, Phường 3, TP Sóc Trăng.

Điện thoại: 0299 3822598 - Fax: 0299 3825876.

® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Ghi rõ nguồn THST.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.




Phát triển bởi: Phòng Kỹ thuật Đài PT & TH Sóc Trăng.
Soc trang - truyen hinh soc trang - dai th soc trang - dai truyen hinh soc trang - th soc trang - Soc trang TV - thoi su soc trang - THST - truyen hinh - soc trang online