Quản lý thức ăn, quản lý môi trường trong nuôi tôm hợp lý (Lượt xem: 2019)

Trang chủ >> TIN TỨC >> Nông nghiệp - Nông thôn >> Khuyến Nông - Khuyến Ngư

Cập nhật: 05/05/2017

Chi phí thức ăn trong nuôi tôm chiếm hơn 50% tổng chi phí, quản lý thức ăn cũng đóng vai trò quyết định thành bại của vụ nuôi. Quản lý thức ăn không tốt, ngoài làm tăng chi phí, thì nhiều vấn đề khác liên quan đến biến đổi môi trường, ảnh hưởng sức khỏe tôm nuôi và dịch bệnh sẽ nảy sinh.

Quản lý thức ăn, quản lý môi trường trong nuôi tôm hợp lý
Phòng bệnh cho tôm là chính

       Trong nuôi tôm, tùy theo phương thức sản xuất mà người nuôi lựa chọn nguồn thức ăn tự nhiên hay thức ăn công nghiệp cung cấp cho tôm. Trong nuôi tôm quảng canh hay quảng canh cải tiến, thức ăn tự nhiên chiếm vai trò quan trọng, nhưng khi nuôi bán thâm canh và thâm canh thì thức ăn công nghiệp dần thay thế cho thức ăn tự nhiên. Tỉnh Sóc Trăng có khoảng 45.000 ha nuôi tôm nước lợ, trong đó hơn 93% nuôi theo hình thức bán thâm canh và thâm canh, thức ăn cho tôm chiếm chủ yếu là thức ăn công nghiệp.

       Thức ăn là nguồn dinh dưỡng, nhưng thức ăn thừa cùng với chất thải còn là nguồn gốc của mọi sự cố trong ao. Nếu hệ số chuyển đổi thức ăn FCR trong ao là 1:1, thì có nghĩa cứ cho vào ao 100 kg thức ăn sẽ có đến 70kg chất thải được thải vào môi trường ao nuôi. Thức ăn thừa tiêu tốn nhiều oxy để phân hủy, tạo ra khí độc như H2S, NH3, NO2; là môi trường thuận lợi để vi khuẩn Vibrio phát triển mạnh và nguyên nhân khiến màu tảo quá đậm dễ tàn. Do đó, nếu người nuôi kiểm soát chặt chẽ lượng thức ăn hằng ngày của tôm, sẽ kiểm soát tốt môi trường nuôi và có lợi nhuận cao hơn. 

 

       Hệ thống quạt nước trong ao nuôi tôm

        Đối với thức ăn công nghiệp: chỉ chọn mua những loại thức ăn đảm bảo chất lượng của những cơ sở uy tín và phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm. Khi mua cần kiểm tra bao bì đảm bảo nguyên vẹn, còn hạn sử dụng và không bị ẩm ướt. Bảo quản thức ăn trong kho riêng biệt, khô ráo thoáng mát, nên có ghi chép rõ ràng lượng thức ăn hằng ngày của tôm để có cơ sở tính toán hợp lý. Thạc sĩ Lâm Ánh Tiên, Phó Phòng Kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh Sóc Trăng, khuyến cáo: “Để kiểm soát môi trường tốt thì phải kiểm soát tốt thức ăn, giảm chất thải thức ăn thì sẽ giảm ô nhiễm môi trường và như vậy chúng ta sẽ dễ dàng đưa vi sinh, khoáng chất xuống ao để kiểm soát môi trường. Kiểm soát thức ăn trong ao có mật độ nuôi cao từ 50-80 con/m2 thì áp dụng quy trình cho ăn ít ở giai đoạn đầu, cho tới 30 ngày nuôi lượng thức ăn chỉ 12kg/100.000 tôm thả; qua 2 tháng nuôi thì tổng lượng thức ăn/ngày không quá 30kg…cách kiểm soát thức ăn như vậy sẽ hạn chế được mầm bệnh cũng như khí độc trong ao, tránh tình trạng tôm chết sớm. Ở giai đoạn kế tiếp sẽ cho ăn theo nhu cầu của tôm, như vậy sẽ đạt hiệu quả cao hơn”.

 

      Trong thực tế, người nuôi tôm biết cho tôm ăn hơi thiếu là tốt, nhưng vẫn luôn sợ tôm ăn thiếu sẽ chậm lớn, đặc biệt trong giai đoạn tôm bệnh, môi trường biến động mà không dám giảm mạnh thức ăn. Tuy nhiên nếu cho ăn thừa, người nuôi vừa tốn chi phí, vừa tốn tiền mưa thuốc sát khuẩn, vi sinh xử lý chất thải, khí độc và thuốc trị bệnh. Do đó, giải pháp lâu dài là cho tôm ăn hơi thiếu, tức là cắt giảm thức ăn hợp lý, điều này đòi hỏi người nuôi phải có kinh nghiệm.

       Hạn chế cho ăn hoặc bỏ qua các lần cho ăn sẽ không ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng, ngược lại giúp giữ chất lượng nước tốt. Theo đó cần điều chỉnh thức ăn từng cử trong ngày theo thời tiết, đặc biệt là 2 yếu tố ảnh hưởng lớn nhất đến khả năng bắt mồi của tôm là nhiệt độ nước và lượng oxy hòa tan. Chỉ cho tôm ăn 70%– 80% lượng thức ăn theo bảng hướng dẫn của các công ty. 

       Một số tình huống người nuôi cần giám sát chặt chẽ để điều chỉnh lượng thức ăn cho tôm 

       Để nhận biết việc có cho tôm ăn thừa hay không, dấu hiệu chính là tảo phát triển quá mức (màu đậm, độ trong dưới 20cm) hoặc hàm lượng khí ammonia tăng cao.

       Còn kinh nghiệm của ông Dương Văn Quang ở xã Hòa Đông, thị xã Vĩnh Châu là sử dụng nhá để điều chỉnh lượng thức ăn. Nếu thấy thức ăn trong nhá hết sạch trong khoảng thời gian cụ thể, lượng thức ăn lần kế tiếp sẽ được tăng lên 5% hoặc giữ nguyên, nếu trong nhá còn thức ăn thì giảm khoảng 10% trong lần cho ăn kế tiếp.

        Một số tình huống người nuôi cần giám sát chặt chẽ để điều chỉnh lượng thức ăn cho tôm:

- Mưa trong thời gian cho ăn: Chỉ cho ăn 50% suất ăn bình thường (SABT) hoặc đợi sau khi hết mưa.

- Tảo phát triển dày đặc: cho ăn 70% SABT trong 3 ngày hoặc cho đến khi tảo giảm.

- Tôm đang lột xác (pH = 8 -9): cho ăn 30% SABT vào buổi chiều, 50% vào buổi tối và 110% vào buổi sáng.

- Tôm đang lột xác (pH <8): cho ăn 80 – 90% SABT

- Trời có gió nhiều: cho ăn 60% SABT

- Tảo tàn: cho ăn 50% SABT cho đến khi môi trường được làm sạch bằng quạt khí mạnh và sử dụng vi sinh tốt.

- Thay nước ít (các thông số môi trường có sự khác biệt nhỏ): cho ăn 80% SABT cho 2 bữa ăn.

- Thay nước nhiều (các thông số môi trường có sự khác biệt lớn): cho ăn 50% SABT trong 1 ngày.

- Sử dụng một vài hóa chất: cho ăn 0% cho một bữa ăn (tức là cho tôm nhịn ăn 1 bữa).

- Oxy thấp và tôm nổi đầu vào buổi sáng: cho ăn 0% cho 1 ngày (cho tôm nhịn ăn 1 ngày).

- Có xuất hiện khí độc: cho ăn 60% – 70% SABT cho đến khi khí độc giảm.

- Thời tiết thay đổi lớn: cho ăn 70 – 80% SABT cho đến khi thời tiết ổn định

- Nhiệt độ nước ở 22oC hoặc 35oC: Ngưng cho ăn đến khi nhiệt độ nước phù hợp.

  Ông Lý Chí Hiếu, Phó Trạm Khuyến nông thị xã Vĩnh Châu

      Tuy nhiên, một số trường hợp việc sử dụng nhá không đúng cách sẽ cho kết quả không chính xác, như:

      - Khi chất thải lan rộng đến khu vực cho ăn, tôm có xu hướng ăn hết thức ăn trong nhá trước khi tìm kiếm thức ăn trong khu vực chất thải.

      - Đặt nhá sai vị trí, nơi có dòng nước quá yếu hoặc quá mạnh

       - Hạ hoặc nâng nhá quá nhanh có thể làm dạt thức ra ngoài.

       Do đó vị trí thích hợp để đặt nhá là chỗ bằng phẳng, thả nhá nhẹ nhàng, xuôi theo dòng nước và trong điều kiện nắng gắt thì không nâng nhá lên khỏi mặt nước. Thạc sĩ Lâm Ánh Tiên cho biết thêm:“Đối với những vùng nuôi mật độ khoảng 50con/m2 trở lại, tốt nhất nên áp dụng quy trình nuôi thức ăn tự nhiên theo quy trình gây màu, dùng giải pháp vi sinh ủ với cám gạo, gây màu tảo, đặc biệt là trong 1 tháng đầu. Nếu nuôi mật độ 20-30com/m2 thì không cho ăn thời gian đầu, giúp cho môi trường không dư thừa chất thải từ thức ăn công nghiệp”. Ông Lý Chí Hiếu, Phó Trạm Khuyến nông thị xã Vĩnh Châu, cho biết: “Hiện diện tích thả giống ở Vĩnh Châu tính từ kết thúc vụ nuôi 2016 đến nay trên 3.000ha, nhưng đã bị thiệt hại khoảng 1.200 ha do nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn, một phần những ao nuôi tôm có độ mặn thấp kéo theo độ kiềm thấp và PH dao động lớn. Đối với diện tích chưa bị thiệt hại bà con giữ mực nước sâu trên 1m nhằm giữ môi trường nhiệt độ cũng như độ kiềm, tăng cường khoáng và men vi sinh, đáp ứng nhu cầu sinh trưởng của tôm. Lấy nước vào ao nuôi phải qua túi lọc bằng vải để loại bỏ cá, tép tạp vào ao”.

Thạc sĩ Lâm Ánh Tiên

          Trong các khâu nuôi tôm, người nuôi cần tăng cường các giải pháp kỹ thuật, ưu tiên nhất là phòng bệnh cho tôm. Ngành chức năng khuyến cáo, ít nhất mỗi hộ nuôi cần trang bị các bộ test môi trường, như test pH, độ kiềm, NO2, NH3 và đặc biệt là test vi khuẩn Vibrio trong ao tôm, thực hiện thường xuyên và có giải pháp xử lý vi sinh để giải phóng khí độc, phân hủy chất thải và ổn định môi trường ao nuôi. Như vậy, kiểm soát lượng thức ăn hợp lý, đo đạc chỉ số môi trường thường xuyên là hai giải pháp thiết yếu giúp người nuôi quản lý chất lượng nước trong ao để đạt năng suất tốt nhất./.

 Ngọc Khuê

 

 

 


QUẢNG CÁO
    Book365
     

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỔNG HỢP - ĐÀI PT & TH SÓC TRĂNG.

Giám đốc: Nguyễn Văn Bốn.

Giấy phép số: 287/GP-TTĐT cấp ngày 22/12/2016.

Địa chỉ: 132 Trần Văn Bảy, Phường 3, TP Sóc Trăng.

Điện thoại: 0299 3822598 - Fax: 0299 3825876.

® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Ghi rõ nguồn THST.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.




Phát triển bởi: Phòng Kỹ thuật Đài PT & TH Sóc Trăng.
Soc trang - truyen hinh soc trang - dai th soc trang - dai truyen hinh soc trang - th soc trang - Soc trang TV - thoi su soc trang - THST - truyen hinh - soc trang online