Biện pháp phòng bệnh viêm vú trên bò sữa (Lượt xem: 2957)

Trang chủ >> TIN TỨC >> Nông nghiệp - Nông thôn >> Khuyến Nông - Khuyến Ngư

Cập nhật: 28/06/2017

Trong nuôi bò sữa, người nuôi đều biết về bệnh viêm vú bò, nhưng trong thực tế việc chẩn đoán và điều trị bệnh này lại không dễ.

Biện pháp phòng bệnh viêm vú trên bò sữa
Môi bò sữa cho thu nhậo cao ở Sóc Trăng.

        Một chu kỳ tiết sữa của bò thường kéo dài khoảng 10 tháng. Bắt đầu từ sau khi bò cái đẻ, tuyến sữa sẽ liên tục tiết sữa cho đến khi cạn sữa chuẩn bị cho kỳ đẻ kế tiếp. Thời kỳ này gọi là giai đoạn cạn sữa, thường kéo dài từ 45 -60 ngày. Trong một chu kỳ tiết sữa, lượng sữa thường đạt đến đỉnh cao vào tháng thứ 2 - 3 rồi giảm dần. Khi bò có thai, lượng sữa cũng giảm nhanh chóng, nhất là từ tháng có thai thứ 5 trở đi. Thông thường lượng sữa buổi sáng thường chiếm 60% tổng lượng sữa cả ngày của một con bò. Trong một đời bò sữa, bò thường đạt năng suất cao nhất vào chu kỳ thứ 3.

Sữa bò được tiết ra theo cơ chế phản xạ, tức là dựa vào thính giác, thị giác, khứu giác và xúc giác của con bò mà sữa trong cơ thể bò được sản sinh. Do đó, nếu trong chuồng có 1 con bò được vắt sữa, thì các con bò còn lại sẽ có phản xạ tiết sữa, thời gian có phản xạ  tiết sữa của 1 con bò khoảng 6 phút. Trong khoảng thời gian này, 60% sữa còn trong bể sữa, trong các hệ thống ống lớn và được vắt ra ngoài, còn lại 40% được sản xuất và dự trữ trong các hệ thống ống dẫn nhỏ và những kênh nhỏ. Sức ép và co thắt đẩy sữa tác động bởi oxytocin, nếu vắt không kịp và lượng oxytocin giảm hoặc hết thì những hệ thống ống chứa sữa nhỏ và những kênh nhỏ này sẽ đóng lại và sữa sẽ tồn lại trong vú bò. Thành phần của sữa có chứa nhiều dưỡng chất nên cũng là môi trường thuận lợi cho các vi sinh vật sinh sôi, phát triển. Như vậy, trong điều kiện nuôi nhốt ở nông hộ, không có nơi vắt sữa riêng, rất dễ gặp trường hợp một lượng sữa còn tồn trong cơ thể bò, vi sinh vật từ môi trường xâm nhập vào cơ thể bò qua đường hô hấp, thức ăn, nước uống, lỗ núm vú hoặc vết thương, tấn công các tế bào tiết sữa, gây viêm nhiễm tuyến sữa của bò. Bệnh viêm vú trên bò sữa chủ yếu xảy ra trong thời gian cho sữa và liên quan đến 3 yếu tố: 1 là vi sinh vật gây bệnh luôn có sẵn trong môi trường; 2 là bản thân còn bò sữa có thể trạng kém, cơ thể bị xây xát hoặc lỗ thông bầu vú rò rỉ… làm vi sinh vật dễ xâm nhập; 3 là môi trường nuôi gồm thời tiết khí hậu, điều kiện chuồng nuôi, thức ăn nước uống, kỹ thuật chăm sóc vắt sữa… không đạt, ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi và phát sinh dịch bệnh.

Hơn 10 năm nuôi bò, đây là lần đầu tiên ông Trần Sương ở xã Thạnh Thới An, huyện Trần Đề gặp trường hợp bò bị bệnh viêm vú, do chưa có kinh nghiệm phát hiện và chữa trị kịp thời, nên con bò bị bệnh đã không thể cho sữa, trong khi bình thường có thể cho hơn 15 kg sữa/ngày. Đàn bò còn lại, hơn 10 con cũng có nguy cơ bị nhiễm bệnh, nếu chưa biểu hiện ra bên ngoài, thì mắt thường không thể nhận thấy được.

Theo dõi bệnh viêm vú trên bò sữa

Theo các nhà chuyên môn, khi bò sữa bị nhiễm bệnh viêm vú thường có 4 thể cơ bản: lâm sàng, cấp tính, mãn tính và tiềm ẩn. Trong đó, thể tiềm ẩn rất phổ biến và rất khó nhận biết bằng mắt thường, vì không biểu hiện ra bên ngoài bằng những triệu chứng cụ thể, ở thể bệnh này bò có khả năng duy trì mầm bệnh trong cơ thể, đồng thời lây lan cho các con khác mà người nuôi không nhận biết được, bò có thể kém ăn, thỉnh thoảng sữa sẽ bị tủa và không có biểu hiện gì ở bầu vú. Biện pháp chẩn đoán ở thể bệnh này chủ yếu dựa vào dấu hiệu của sữa hoặc xét nghiệm sữa, các cách thử CMT, dùng máy đếm tế bào để xác định bệnh viêm vú tiềm ẩn.

Chỉ khi bệnh chuyển sang thể cấp tính và lâm sàng, bò có các biểu hiện rõ rệt như: bầu vú và thùy vú sưng, nóng, đỏ, con vật sốt 40 – 41 độ C, mạch nhanh, ủ rũ, kém ăn; lượng sữa giảm và ngưng hẳn, sữa loãng màu hồng nhạt và có lợn cợn dịch mủ… thì người chăn nuôi mới chú ý và nhận biết bệnh. Sau một thời gian nếu không điều trị tích cực, bệnh chuyển qua mãn tính, tức là các triệu chứng cấp tính giảm hẳn lại, những lượng sữa vẫn ít, chất lượng sữa không đạt. Rõ ràng tác hại của bệnh viêm vú trên bò sữa sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe vật nuôi và hiệu suất chăn nuôi của bà con. Kỹ sư Võ Hoàng Kha, chuyên viên BQL DA bò sữa Sóc Trăng hướng dẫn như sau: “Khi bò có biểu hiện: bầu vú sưng đỏ, đau; bầu vú bò khi sờ nắm có những ổ áp xe; bò cho sữa có màu khác so với màu sữa thường ngày… Đây là giai đoạn bò bị viêm vú. Ngoài ra, bệnh viêm vú tiềm ẩn trên bò, biểu hiện lâm sàn không rõ ràng nên rất có biết. Để phát hiện bệnh này chỉ thông qua các test mới biết được và có biện pháp can thiệp kịp thời để không bị mất sản lượng sữa”.

Nhìn bên ngoài bò đang mang thai và cho sữa bình thường, nhưng qua hướng dẫn của cán bộ BQL dự án, chị Thạch Thị Dương ở xã Viên An huyện Trần Đề thực hành test thử sữa bằng phương pháp CMT, phát hiện 1 trong 4 bầu vú của vật nuôi đã có nhiễm vi khuẩn gây viêm vú ở thể tiềm ẩn. Chị cho biết, có được phương pháp kiểm tra này sẽ rất tiện lợi để chị có thể tự kiểm tra sức khỏe đàn bò, kịp thời can thiệp chữa trị. Chi phí cho bộ test này khoảng 500 ngàn đồng, sử dụng được nhiều lần, phù hợp để người chăn nuôi đầu tư. Kỹ sư Võ Hoàng Kha hướng dẫn thêm: “Khi phát hiện bò bị viêm vú thì đầu tiên là chườm nước đá để bò giảm sưng vú, sau đó chườm lại nước nóng để các mạch máu tuyến vú được thông làm cho vú bò mềm lại. Ngoài ra, phải vắt sữa nhiều lần để loại thải hết lượng sữa bị viêm ra ngoài và loại thải được vi khuẩn trong vú bò. Nếu bò bị nặng thì dùng kháng sinh bơm trực tiếp vào vú bò để điều trị và cũng phải dùng kháng sinh để điều trị toàn thân cho bò khỏi sốt, viêm”.

Cán bộ kỹ thuật hướng dẫn người chăn nuôi cách nhận biết biểu hiện bệnh của bò sữa

Kháng sinh lưu lại trong cơ thể bò và được phân tiết vào sữa sau khi kết thúc điều trị. Kháng sinh sẽ dần được đào thải sau khi kết thúc điều trị. Thời gian hủy bỏ sữa được tính từ ngày bắt đầu điều trị cho đến khi kháng sinh không còn trong sữa của bò. Thời gian này thì tùy thuộc vào vào đường cấp thuốc vào cơ thể và khả năng bán rã của từng loại kháng sinh, có loại 3 ngày, có loại 3 tuần, có loại kéo dài đến 2 tháng. Hiện nay các công ty hoặc các cơ sở thu mua nếu phát hiện sữa bò của nông dân giao cho các đại lý có tồn dư kháng sinh sẽ không thu mua hoặc hủy bỏ lượng sữa đó. Ông Phan Minh Hoàng, cán bộ kỹ thuật HTX bò sữa Evergrowth cho biết: “HTX khuyến cáo đối với thành viên đang bán sữa cho HTX, đó là khi bò bị viêm vú thì không nên đem sữa bò bị bệnh đi bán, vì sẽ làm ảnh hưởng chất lượng sữa của HTX; nếu phát hiện bò bị viêm vú thì phải điều trị kịp thời, đúng kỹ thuật để tránh làm giảm lượng sữa đang cho của bò; nếu bò đang cho sữa có điều trị bằng kháng sinh thì khi bán sữa phải mang mẫu sữa đã điều trị đến để HTX test lại coi lượng sữa đó còn dư lượng kháng sinh trong sữa không”.

 Trong tương lai, các cơ sở thu mua sẽ áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt hơn đối với việc phát hiện tồn dư kháng sinh trong sữa như phạt tiền hoặc ngưng hợp đồng thu mua sữa, người chăn nuôi phải hiểu rõ và tuân thủ nghiêm ngặt điều này./.

Ngọc Khuê


QUẢNG CÁO
    Book365
     

TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ TỔNG HỢP - ĐÀI PT & TH SÓC TRĂNG.

Giám đốc: Nguyễn Văn Bốn.

Giấy phép số: 287/GP-TTĐT cấp ngày 22/12/2016.

Địa chỉ: 132 Trần Văn Bảy, Phường 3, TP Sóc Trăng.

Điện thoại: 0299 3822598 - Fax: 0299 3825876.

® Cấm sao chép dưới mọi hình thức nếu không có sự chấp thuận bằng văn bản.

Ghi rõ nguồn THST.vn khi phát hành lại thông tin từ website này.




Phát triển bởi: Phòng Kỹ thuật Đài PT & TH Sóc Trăng.
Soc trang - truyen hinh soc trang - dai th soc trang - dai truyen hinh soc trang - th soc trang - Soc trang TV - thoi su soc trang - THST - truyen hinh - soc trang online